Το πρόγραμμα
Καποέιρα, σάμπα ντε χόντα και οι χοροί των ορισάς — όλα εξηγημένα
Τι είναι στην πραγματικότητα κάθε ρυθμός, από πού προέρχεται και τι να προσέξετε τη βραδιά της παράστασης.
Έλεγχος διαθεσιμότητας ↗Οι ρυθμοί με μια ματιά
| Όργανο | Χορός | Προσοχή για |
|---|---|---|
| Berimbau | Capoeira | Η μονή χορδή του τόξου και ο αντηχητής από νεροκολοκύθα που δίνουν τον ρυθμό σε όλο το παιχνίδι |
| Atabaque | Χοροί των orixás | Ο βαθύτερος, πιο τελετουργικός ρυθμός απέναντι στην ενέργεια παιχνιδιού της capoeira |
| Pandeiro | Samba de roda | Ο σχηματισμός κύκλου και το τραγούδι με ερώτηση και απάντηση |
| Sticks | Maculelê, όπου εμφανίζεται | Τα ξύλα που χτυπούν στον ρυθμό των τυμπάνων, όχι στα πόδια των χορευτών |
Capoeira και berimbau
Η capoeira περιγράφεται συχνά ως ένας αγώνας μεταμφιεσμένος σε χορό — δύο παίκτες ανταλλάσσουν τούμπες, κλωτσιές και σαρώματα μέσα σε έναν κύκλο (roda) θεατών που χτυπούν παλαμάκια και τραγουδούν, χωρίς ποτέ να έρχονται πραγματικά σε επαφή. Αυτό που καθορίζει τον ρυθμό είναι το berimbau, ένα μουσικό τόξο με μία χορδή και αντηχείο από νεροκολοκύθα, που ανήκει στην παράδοση Candomblé της Bahia και, κατά τους περισσότερους, δεν υιοθετήθηκε στην ίδια την capoeira παρά μόνο στις αρχές του 20ού αιώνα. Ένας έμπειρος παίκτης του berimbau μπορεί να επιταχύνει ή να επιβραδύνει ολόκληρο το παιχνίδι μόνο με τον ρυθμό του οργάνου, κάτι που εξηγεί εν μέρει γιατί θεωρείται το κύριο όργανο σε κάθε κύκλο capoeira — συμπεριλαμβανομένου αυτού του σόου.
Οι χοροί των orixás
Το Candomblé είναι μια αφροβραζιλιάνικη θρησκεία δομημένη γύρω από τους orixás — θεότητες, καθεμία συνδεδεμένη με μια δύναμη της φύσης, ένα χρώμα και έναν ξεχωριστό χορό και ρυθμό τυμπάνων, που παίζονται σε χειροτύμπανα atabaque. Ένα λαογραφικό σόου σαν αυτό παρουσιάζει θεατρικοποιημένες εκδοχές αυτού του ρεπερτορίου για κοινό, κάτι που είναι διαφορετικό από μια πραγματική τελετή Candomblé (μια συνεδρία terreiro) — η ομάδα ερμηνεύει μια παράδοση, δεν τελεί θρησκευτική ιεροτελεστία, και αξίζει να παρακολουθήσετε το συγκεκριμένο μέρος με αυτή τη διάκριση κατά νου, αντί να υποθέσετε ότι βλέπετε μια αυθεντική τελετή.
Samba de roda και pandeiro
Το samba de roda είναι μια μορφή κυκλικού χορού και τραγουδιού που διαμορφώθηκε στη Bahia τον 19ο αιώνα, στενά συνδεδεμένη με τον ίδιο αφρο-μπαχιανό κόσμο της capoeira και των παραδόσεων orixá και caboclo του Candomblé. Ένας σολίστ χορεύει μέσα σε έναν κύκλο τραγουδιστών και μουσικών που παίζουν pandeiro (τύμπανο με στεφάνη), κιθάρα και παλαμάκια, και αναγνωρίζεται ευρέως ως ένας από τους άμεσους προγόνους της samba που αργότερα συνδέθηκε με το καρναβάλι του Ρίο. Η UNESCO αναγνώρισε το samba de roda στον κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς το 2005, αντανακλώντας πόσο κεντρική είναι αυτή η μορφή ειδικά για την ταυτότητα της Bahia, ξεχωριστά από τη μεταγενέστερη, μεγαλύτερης κλίμακας καρναβαλική samba του Ρίο.
Maculelê, όπου εμφανίζεται
Το Maculelê είναι ένας χορός με ξύλα, που παραδοσιακά εκτελείται με ένα ζευγάρι ξύλινα μπαστούνια (μερικές φορές ματσέτες σε τελετουργικές εκδοχές) που χτυπούν μαζί στον ρυθμό των τυμπάνων atabaque — κατά τους περισσότερους, ξεκίνησε ως χορός συγκομιδής ή εικονικής μάχης από τις αφροβραζιλιάνικες κοινότητες της Bahia, προτού οι λαογραφικές ομάδες τον υιοθετήσουν ως ρεπερτόριο σκηνής. Το αν θα εμφανιστεί ένα δεδομένο βράδυ εξαρτάται από το πρόγραμμα της συγκεκριμένης ομάδας· αν αποτελεί μέρος του σόου, τείνει να είναι ένα από τα πιο σωματικά εντυπωσιακά νούμερα, με τα ξύλα να σπάνε μεταξύ τους σε έναν ρυθμό τόσο ακριβή όσο τα τύμπανα από κάτω.
Τι είναι τυπικό και τι ποικίλλει
Μια ζωντανή παράσταση φολκλόρ από έναν ενεργό θίασο δεν ακολουθεί ένα σταθερό σενάριο — η ακριβής σειρά των εμφανίσεων, ποια νούμερα παρουσιάζονται και πόσο διαρκεί το καθένα μπορεί να αλλάζει από βραδιά σε βραδιά ανάλογα με τους καλλιτέχνες που έχουν βάρδια και το κοινό. Θεωρήστε τη σειρά που περιγράφεται εδώ ως ενδεικτική μιας βραδιάς βαϊανής παράδοσης φολκλόρ και όχι ως εγγυημένο πρόγραμμα για τη συγκεκριμένη σας ημερομηνία· αν κάποιο νούμερο έχει ιδιαίτερη σημασία για εσάς, αξίζει να ρωτήσετε εκ των προτέρων την υποστήριξη του GetYourGuide αντί να το θεωρήσετε δεδομένο. Ένας θίασος που εμφανίζεται αρκετές βραδιές την εβδομάδα συνήθως εναλλάσσει σολίστ στο ίδιο βασικό ρεπερτόριο, οπότε η δομή της βραδιάς (καποέιρα, μετά οι κυκλικοί χοροί, μετά τα τελετουργικά νούμερα) τείνει να διατηρείται ακόμη κι όταν αλλάζουν οι μεμονωμένοι καλλιτέχνες.
Παρακολούθηση με σεβασμό
Επειδή μέρος του προγράμματος αντλεί από το ιερό ρεπερτόριο του Καντομπλέ, αξίζει να παρακολουθήσετε αυτό το τμήμα με τον ίδιο σεβασμό που θα δείχνατε σε οποιαδήποτε παράσταση με θρησκευτικές ρίζες — το Καντομπλέ παραμένει ζωντανή πίστη στη Σαλβαδόρ, όχι ιστορική περιέργεια, ακόμη κι όταν ένας θίασος φολκλόρ παρουσιάζει μια σκηνοθετημένη εκδοχή των χορών του για πληρωμένο κοινό. Το χειροκρότημα είναι ευπρόσδεκτο στο τέλος ενός νούμερου, όπως σε κάθε παράσταση, αλλά το να αντιμετωπίζετε το τμήμα των οριξά σαν ευκαιρία για φωτογραφίες στο ίδιο ύφος με το παιχνίδι καποέιρα μπορεί να φανεί αναίσθητο στο βαϊανό κοινό· μια στιγμή ήσυχης προσοχής πριν από το χειροκρότημα συνήθως αποδίδει καλύτερα από το να φωνάζετε πάνω από αυτό.